تاریخ : ۱۳٩٠/۵/٢۱
http://yekpand.persianblog.ir/post/221/

چهل حدیث درباره ماه مبارک رمضان و روزه داری ~ یک پندچهل حدیث زیبا

در باب

ماه مبارک رمضان

و روزه

 

1-پایه‏ هاى اسلام

قال الباقر علیه السلام:

بنى الاسلام على خمسة اشیاء،

على الصلوة و الزکاة

و الحج و الصوم و الولایه.

امام باقر علیه السلام فرمود:

اسلام بر پنج چیز استوار است،

برنماز و زکات ،

حج و روزه و ولایت .

(فروع کافى، ج 4 ص 62، ح 1 )

 

2-فلسفه روزه

قال الصادق علیه السلام:

انما فرض الله الصیام

لیستوى به الغنى و الفقیر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

خداوند روزه را واجب کرده

تا بدین وسیله دارا و ندار (غنى و فقیر) مساوى گردند.

(من لا یحضره الفقیه، ج 2 ص 43، ح 1 )

3-روزه آزمون اخلاص

قال امیرالمومنین علیه السلام:

فرض الله ... الصیام

ابتلاء لاخلاص الخلق‏

امام على علیه السلام فرمود:

خداوند روزه را واجب کرد

تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.

(نهج البلاغه، حکمت 252 )

4-روزه یاد آور قیامت

قال الرضا علیه السلام:

انما امروا بالصوم

لکى یعرفوا

الم، الجوع و العطش

فیستدلوا على فقر الاخر.

امام رضا علیه السلام فرمود:

مردم به انجام روزه امر شدند

تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند

و به واسطه آن فقر و بیچارگى آخرت را بیابند.

(وسائل الشیعه، ج 4 ص 4 ح 5 علل الشرایع، ص 10 )

5-روزه زکات بدن

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

لکل شیئى زکاة

و زکاة الابدان الصیام.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

براى هر چیزى زکاتى است

و زکات بدن ها روزه است.

(الکافى، ج 4، ص 62، ح 3 )

6-روزه سپر آتش

قال رسول الله صلى الله علیه و آله:

الصوم جنة من النار.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

روزه سپر آتش (جهنم) است.

«یعنى به واسطه روزه گرفتن

انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.

(الکافى، ج 4 ص 162 )

7-اهمیت روزه

قال رسول الله صلى الله علیه و آله:

الصوم فى الحر جهاد.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

روزه گرفتن در گرما، جهاد است.

(بحار الانوار، ج 96، ص 257 )

8-روزه نفس

قال امیرالمومنین علیه السلام

صوم النفس عن لذات الدنیا

انفع الصیام.

امیرالمومنان على علیه السلام فرمود:

روزه نفس از لذت هاى دنیوى

سودمندترین روزه‏هاست.

(غرر الحکم، ج 1 ص 416 ح 64 )

9-روزه واقعى

قال امیرالمومنین علیه السلام

الصیام اجتناب المحارم

کما یمتنع الرجل

من الطعام و الشراب.

امام على علیه السلام فرمود:

روزه پرهیز از حرام ها است،

همچنان که شخص

از خوردنى و نوشیدنى پرهیز مى‏کند.

(بحار ،ج 93 ،ص 249 )

10-برترین روزه

قال امیرالمومنین علیه السلام

صوم القلب      خیر من صیام اللسان

و صوم اللسان      خیر من صیام البطن.

امام على علیه السلام فرمود:

روزه قلب بهتر از روزه زبان است

و روزه زبان بهتر از روزه شکم است.

(غرر الحکم، ج 1، ص 417، ح 80 )

11-روزه چشم و گوش

قال الصادق علیه السلام

اذا صمت

فلیصم سمعک و بصرک

و شعرک و جلدک.

امام صادق علیه السلام فرمود:

آنگاه که روزه مى‏گیرى،

باید چشم و گوش و مو

و پوست تو هم روزه‏دار باشند.

«یعنى از گناهان

{ اعضاء و جوارحت هم } پرهیز کند.»

(الکافى ج 4 ص 87، ح 1)

12-روزه اعضا و جوارح

عن فاطمه الزهرا سلام الله علیها

ما یصنع الصائم بصیامه

اذا لم یصن لسانه و سمعه

و بصره و جوارحه.

حضرت زهرا علیها السلام فرمود:

روزه ‏دارى که زبان و گوش

و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده،

روزه‏اش به چه کارش خواهد آمد.

(بحار، ج 93 ص 295 )

13-روزه ناقص

قال الباقر علیه السلام

لا صیام لمن عصى الامام

و لا صیام لعبد ابق      حتى یرجع

و لا صیام لامراة ناشزة      حتى تتوب

و لاصیام لولد عاق      حتى یبر.

امام باقر علیه السلام فرمود:

روزه این افراد کامل نیست:

1 - کسى که امام را نافرمانى کند.

2 - بنده فرارى تا زمانى که برگردد.

3 - زنى که اطاعت‏شوهر نکرده تا این که توبه کند.

4 - فرزندى که نافرمان شده تا این که فرمانبردار شود.

(بحار الانوار ج 93، ص 295.)

14-روزه بى ارزش

قال امیرالمومنین علیه السلام

کم من صائم      لیس له من صیامه     الا الجوع و الظما

و کم من قائم     لیس له من قیامه     الا السهر و العناء.

امام على علیه السلام فرمود:

چه بسا روزه‏ دارى

که از روزه‏اش جز گرسنگى و تشنگى بهره‏اى ندارد

و چه بسا شب زنده ‏دارى که از نمازش

جز بی خوابى و سختى سودى نمى‏برد.

(نهج البلاغه، حکمت 145 )

15-روزه و صبر

عن الصادق علیه السلام

فى قول الله عزوجل

«واستعینوا بالصبر و الصلوة‏»

قال: الصبر الصوم.

امام صادق علیه السلام فرمود:

خداوند عزو جل که فرموده است:

از صبر و نماز کمک بگیرید، صبر، روزه است.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 298، ح 3 )

16-روزه و صدقه

قال الصادق علیه السلام

صدقه درهم     افضل من صیام یوم.

امام صادق علیه السلام فرمود

یک درهم صدقه دادن

از یک روز روزه مستحبى برتر و والاتر است.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 218، ح 6 )

17-پاداش روزه

قال رسول الله صلى الله علیه و آله: قال الله تعالى

الصوم لى      و انا اجزى به

رسول خدا فرمود خداى تعالى فرموده است:

روزه براى من است و من پاداش آن را مى‏دهم.

(وسائل الشیعه ج 7 ص 294، ح 15 و 16 ; 27 و 30 )

18-جرعه نوشان بهشت

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

من منعه الصوم     من طعام یشتهیه

کان حقا على الله

ان یطعمه من طعام الجنة

و یسقیه من شرابها.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

کسى که روزه او را از غذاهاى مورد علاقه‏ اش باز دارد،

برخداست که به او از غذاهاى بهشتى بخورانند

و از شراب هاى بهشتى به او بنوشاند.

(بحار الانوار ج 93 ص 331 )

19-خوشا به حال روزه داران

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

طوبى لمن ظما او جاع لله

اولئک الذین یشبعون یوم القیامة

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

خوشا به حال کسانى که براى خدا گرسنه و تشنه شده ‏اند.

اینان در روز قیامت‏ سیر مى‏شوند.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 299، ح‏2. )

20-مژده به روزه‏داران

قال الصادق علیه السلام

من صام لله عزوجل یوما

فى شدة الحر فاصابه ظما

و کل الله به الف ملک

یمسحون وجهه

و یبشرونه حتى اذا افطر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هر کس که در روز بسیار گرم

براى خدا روزه بگیرد و تشنه شود،

خداوند هزار فرشته را مى‏گمارد

تا دست‏ به چهره او بکشند

و او را بشارت دهند تا هنگامى که افطار کند.

(الکافى، ج 4 ص 64 ح 8; بحار الانوار ج 93 ص 247 )

21-شادى روزه دار

قال الصادق علیه السلام

للصائم فرحتان

فرحة عند افطاره

و فرحة عند لقاء ربه

امام صادق علیه السلام فرمود:

براى روزه دار دو سرور و خوشحالى است:

1 - هنگام افطار

2 - هنگام لقای پروردگار (وقت مردن و در قیامت)

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 290 و 294 ح‏6 و 26. )

22-بهشت و باب روزه‏دارن

قال رسول الله صلى الله علیه و آله

ان للجنة بابا یدعى الریان

لا یدخل منه الا الصائمون.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

براى بهشت درى است ‏به نام (ریان)

که از آن فقط روزه داران وارد مى‏شوند.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 295، ح‏31 _ معانى الاخبار ص 116 )

23-دعاى روزه‏داران

قال الکاظم علیه السلام

دعوة الصائم تستجاب عند افطاره

امام کاظم علیه السلام فرمود:

دعاى شخص روزه‏دار هنگام افطار مستجاب مى‏شود.

(بحار الانوار ج 92 ص 255 ح 33. )

24-بهار مومنان

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

الشتاء ربیع المومن یطول فیه لیله

فیستعین به على قیامه

و یقصر فیه نهاره

فیستعین به على صیامه.

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

زمستان بهار مومن است .

از شب هاى طولانی اش براى شب زنده‏دارى

واز روزهاى کوتاهش براى روزه دارى بهره مى‏گیرد.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 302، ح 3.)

25-روزه مستحبى

قال الصادق (علیه السلام)

من جاء بالحسنة فله عشر امثالها

من ذلک صیام ثلاثة ایام من کل شهر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هر کس کار نیکى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد

و از جمله آن ها سه روز روزه در هر ماه است.

(وسائل الشیعه، ج 7، ص 313، ح 33 )

26-روزه ماه رجب

قال الکاظم (علیه السلام)

رجب نهر فى الجنه

اشد بیاضا من اللبن

و احلى من العسل

فمن صام یوما من رجب

سقاه الله من ذلک النهر.

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

رجب نام نهرى است در بهشت،

از شیر سفیدتر

و از عسل شیرین‏تر.

هرکس یک روز از

ماه رجب را روزه بگیرد ،

خداوند از آن نهر به او مى‏نوشاند.

(من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 56 ح 2 _ وسائل الشیعه ج 7 ص 350 ح 3 )

27-روزه ماه شعبان

قال الصادق (علیه السلام)

من صام ثلاثة ایام من اخر شعبان

و وصلها بشهر رمضان

کتب الله له صوم شهرین متتابعین.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به روزه ماه رمضان وصل کند، خداوند ثواب روزه دو ماه پى در پى را برایش محسوب مى‏کند.

(وسائل الشیعه ج 7 ص 375،ح 22 )

28-افطارى دادن(1)

قال الصادق (علیه السلام)

من فطر صائما     فله مثل اجره

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

هر کس روزه دارى را افطار دهد، براى او هم مثل اجر روزه دار است.

(الکافى، ج 4 ص 68، ح 1 )

29-افطارى دادن (2)

قال الکاظم (علیه السلام)

فطرک اخاک الصائم خیر من صیامک.

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

افطارى دادن به برادر روزه دارت

از گرفتن روزه (مستحبى) بهتر است.

(الکافى، ج 4 ص 68، ح 2 )

30-روزه خوارى

قال الصادق (علیه السلام)

من افطر یوما من شهر رمضان

خرج روح الایمان منه

امام صادق (علیه السلام)فرمود:

هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد - روح ایمان از او جدا مى‏شود

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 181، ح 4 و 5 _ من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 73، ح 9 )

31-رمضان ماه خدا

قال امیرالمومنین (ع)

شهر رمضان شهر الله

و شعبان شهر رسول الله

و رجب شهرى

امام على (علیه السلام) فرمود:

رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 266، ح 23. )

32-رمضان ماه رحمت

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

... و هو شهر اوله رحمة

و اوسطه مغفرة

و اخره عتق من النار.

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

رمضان ماهى است که ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

(بحار الانوار، ج 93، ص 342 )

33-فضیلت ماه رمضان

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

ان ابواب السماء

تفتح فى اول لیلة من شهر رمضان

و لا تغلق الى اخر لیلة منه

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

درهاى آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده مى‏شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.

(بحار الانوار، ج 93، ص 344 )

34-اهمیت ماه رمضان

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

لو یعلم العبد ما فى رمضان

لود ان یکون رمضان السنة

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

اگر بنده «خدا» مى‏دانست که در ماه رمضان چه برکتى وجود دارد ،دوست مى‏داشت که تمام سال، رمضان باشد.

(بحار الانوار، ج 93، ص 346 )

35-قرآن و ماه رمضان

قال الرضا (علیه السلام)

من قرا فى شهر رمضان

ایة من کتاب الله کان

کمن ختم القران

فى غیره من الشهور.

امام رضا (علیه السلام) فرمود:

هر کس ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند ،مثل این است که درماه هاى دیگر تمام قرآن را بخواند.

(بحار الانوار ج 93، ص 346 )

36-شب سرنوشت‏ساز

قال الصادق (علیه السلام)

راس السنة لیلة القدر

یکتب فیها ما یکون

من السنة الى السنة.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

آغاز سال (حساب اعمال) شب قدر است. در آن شب برنامه سال آینده نوشته مى‏شود.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 258 ح 8 )

37-برترى شب قدر

قیل لابى عبد الله (علیه السلام)

کیف تکون لیلة القدر خیرا من الف شهر؟

قال: العمل الصالح فیها خیر

من العمل فى الف شهر

لیس فیها لیلة القدر.

از امام صادق (علیه السلام) سوال شد:

چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟

حضرت فرمود: کار نیک در آن شب از کار در هزار ماه که در آن ها شب قدر نباشد، بهتر است.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 256، ح 2 )

38-تقدیر اعمال

قال الصادق (علیه السلام)

التقدیر فى لیلة تسعة عشر

و الابرام فى لیلة احدى و عشرین

و الامضاء فى لیلة ثلاث و عشرین.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

برآورد اعمال در شب نوزدهم انجام مى‏گیرد و تصویب آن در شب بیست ویکم و تنفیذ آن در شب بیست‏سوم.

(وسائل الشیعه، ج 7 ص 259 )

39-احیای شب قدر

عن فضیل بن یسار قال:

کان ابو جعفر (علیه السلام)

اذا کان لیلة احدى و عشرین

و لیلة ثلاث و عشرین

اخذ فى الدعا

حتى یزول اللیل

فاذا زال اللیل صلى.

فضیل بن یسار گوید:

امام باقر (علیه السلام) در شب بیست و یکم و بیست‏سوم ماه رمضان مشغول دعا مى‏شد تا شب به سر آید و آنگاه که شب به پایان مى‏رسید ،نماز صبح را مى‏خواند.

(وسائل الشیعه، ج 7، ص 260، ح 4)

40-زکات فطره

قال الصادق (علیه السلام)

ان من تمام الصوم اعطاء الزکاة

یعنى الفطرة کما ان الصلوة على النبى (صلى الله علیه و آله)

من تمام الصلوة.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

تکمیل روزه به پرداخت زکاة یعنى فطره است،

همچنان که صلوات بر پیامبر (صلى الله علیه و آله) کمال نماز است.

(وسائل الشیعه، ج 6 ص 221، ح 5 )

 -----------------------------------------

چهل حدیث روزه
گردآورنده محمد حسین فلاح زاده